مهدى مهريزى وهادى ربانى
71
شناختنامه آخوند خراسانى ( فارسى )
بيشتر مؤثّر افتاد ، طرفدارى حوزهء علميّهء نجف و چند نفر از مراجع آن از اين قيام بود . حكمها و فتواهايى كه از مقام روحانيّت نجف صادر مىشد ، براى كليهء شيعيان واجب الاطاعة بود و سرپيچى از آن در حكم سرپيچى از اسلام بود . در نجف ، مرحوم آقا شيخ عبد اللَّه مازندرانى ، حاج ميرزا حسين حاج ميرزا خليل و آخوند ملا محمّد كاظم خراسانى ، پيشوايى نهضت ملّى را به عهده داشتند . و به تعبير برخى از نويسندگان ، مرحوم آخوند در رأس اين رهبرى قرار گرفته بود . يكى از اعلاميههاى آقايان اين است : به عموم ملّت ايران ، حكم خدا را اعلام مىداريم . اليوم ، همّت در دفع اين سفّاك جبّار ( شاه قاجار ) و دفاع از نفوس و اعراض و اموال مسلمين ، از اهمّ واجبات ، و دادن ماليات به گماشتگان او ، از اعظم محرّمات ، و بذل جهد در استحكام و استقرار مشروطيّت ، به منزلهء جهاد در راه امام زمان ( ارواحنا فداه ) ، و سر مويى مخالفت و مسامحه ، به منزلهء خذلان و محاربه با آن حضرت ( صلوات اللَّه عليه ) است . اعاذنا اللَّه و المسلمين من ذلك . محمّد كاظم الخراسانى ، حاج ميرزا حسين ميرزا خليل ، شيخ عبد اللَّه مازندرانى . اخلاق و سيره در اين بخش ، به چند داستان آموزنده اكتفا مىكنيم : 1 . مرحوم آقا ميرزا محمود شهابى ، مؤلّف ادوار فقه و رهبر خرد ، نقل كرده است : شبى از شبها كه همه به خواب فرو رفته بودند ، طلبهاى حلقهء درب منزل آخوند را چندين بار مىكوبد . همسر اين طلبه مىخواست وضع حمل كند و چون او در نجف تنها بوده و منزل قابله را نمىدانست از اين رو ، به منزل آخوند آمده تا كمك بگيرد . ديرى نپاييد ، آقاى آخوند آمد درب را باز كرد . طلبهء جوان آقاى آخوند را كه ديد شرمنده شد و سلام كردن را هم فراموش كرد . آقاى آخوند فرمود : سلام عليكم ، چه